Bilthovens crematorium is van het gas af

Ook de uitvaartbranche wil in 2030 energieneutraal zijn. Veel crematieovens werken nu nog op gas, maar dat kan ook elektrisch. Het ombouwen van crematoria gaat langzaam. Maar in Bilthoven zijn ze al zover. Terwijl er in de aula nog een afscheidsdienst bezig is, heerst er in het kantoor van crematorium en begraafplaats Den en Rust een ontspannen sfeer. Het is het einde van de week en vandaag staan er vijf crematies op het programma. “Kijk, dit zijn ze...” Lotte Windey (32) is bedrijfsleider bij het crematorium en laat trots de nieuwe, elektrische ovens zien.

“In oven 1 is nu een crematie bezig. Hier op het scherm zie je de temperatuur, zo’n 760 graden. Oven 2 is nu stand-by en klaar voor de volgende crematie.” Het is behoorlijk warm in de ovenkamer, zeker een graadje of 25. Bij crematiemedewerker Ingrid staan de zweetdruppeltjes op haar voorhoofd. “Wil je de oven even van binnen bekijken?” Met een druk op de knop openen de spiegelende deuren, een verzengende hittegolf stuwt naar buiten. De oranjegloeiende warmte laat je ogen tranen. “We doen hem snel weer dicht hoor. Anders koelt ie teveel af, want er moet zo weer een kist in.”

Een crematie in een gasoven kost zo’n 50-60 kubieke meter gas. Dat betekent dat 20 crematies al een jaarverbruik (1500 m3) van een gemiddeld huishouden aan gas verbruiken. Een elektrische crematie kost zo’n 75 kWh aan stroom. Dat is nog steeds veel stroom (het gemiddeld jaarverbruik van een gezin is 2500 kWh), maar het grootste deel wordt opgewekt met zonnepanelen. De resterende stroom komt van windmolens en daarmee mag het crematorium in Bilthoven zich energieneutraal noemen. In de toekomst wil DELA ook uitvaarten aanbieden op basis van resomeren. Daarbij wordt een overledene in 3 tot 4 uur opgelost in een vloeistof.

De twee nieuwe ovens in Bilthoven staan in een kleine, sobere kamer met veel buitenlicht. “Steeds vaker zien we dat mensen zelf aanwezig willen zijn bij de invoer van de kist in de oven. Ze mogen zelf op de startknop drukken.” De twee ovens zijn voorzien van een enorme stenen wand die de warmte goed vast houdt. “Eigenlijk hebben ze 24 uur per dag en 365 dagen per jaar een temperatuur van zo’n 500 graden. Het zou teveel energie kosten om ze ’s nachts uit te zetten. Bij een crematie loopt de temperatuur op tot 800 graden.”

De kamer waar de kist de oven in gaat is klein en stil in vergelijking met de technische ruimte die erachter ligt. Allerlei metertjes, enorme buizen en lawaaiige compressors zorgen daar voor een efficiënte crematie. Via een kijkgat zie je de vlammen dansen rond een net ingevoerde kist. “De crematie duurt in een elektrische oven 1 uur en 40 minuten en dat is 25 minuten langer dan bij onze oude gasoven. Dus daarom hebben we nu twee ovens.”

Naast crematoriums volgen ook bakkerijen en sauna’s met geknepen billen de woekerende gasprijzen, maar er is eigenlijk niet te voorspellen hoe die zich ontwikkelen de komende tijd. Volgens Martijn van de Koolwijk van DELA is het uitvaartbedrijf druk bezig met het vervangen van de gasovens in crematoriums voor elektrische exemplaren. Ook al wil elk crematorium morgen nog van het gas af: door de ingewikkelde technische installaties, gebrek aan technisch personeel en de tekorten aan materialen duurt dat lang. Desondanks zijn de prijzen van een crematie vooralsnog stabiel, zegt Van de Koolwijk.

“De crematoria van DELA hebben een vast contract voor de gasprijzen tot medio 2023. Dat zorgt ervoor dat de tarieven voor verzekerden nog stabiel zijn, maar daar gaat mogelijk verandering in komen.” Op dit moment kost de goedkoopste crematie zonder de aanwezigheid van nabestaanden en zonder uitvaartdienst 1895 euro. Een complete crematie kost zo’n 7500 euro. Eind dit jaar worden de nieuwe premies voor de verzekeringen bekend gemaakt.

Lotte ziet ook meer bewustzijn van mensen bij uitvaarten. Nabestaanden vragen regelmatig om een milieuvriendelijker uitvaart, vooral uit de stad Utrecht komen die verzoeken. “Onze natuurbegraafplaats is populair en we verwachten ook dat er speciaal mensen naar ons crematorium komen omdat wij hier elektrisch cremeren.” Eigenlijk is de grootste vervuiler het vervoer met auto’s van de nabestaanden van en naar het crematorium.

Na 1 en 40 minuten is de crematie in oven 1 klaar. En ondanks de moderne techniek van de oven blijft het uithalen van de as en de botresten gewoon handwerk. In een speciaal hittebestendig pak met beschermbril leegt Ingrid met lange bezems en scheppen de oven. De verbrandde botresten worden gezeefd en verpoederd, de schroeven van operaties en andere metalen (bv. kunstheup of -knie) worden uit de botresten gehaald en de botresten worden verpoederd. En die gaan in een urn naar de nabestaanden.“Het gaat natuurlijk om een overleden persoon en dit doen we altijd met veel zorg en respect.” Volgens Lotte is de taboe op de dood sowieso veranderd. “Mensen mogen hier ook altijd alles zien als ze dat willen. Iedereen gaat dood, dus waarom zou je daar geheimzinnig over doen?”


advertentie